Start van de behandeling.

Hoe meer virus er in het bloed zit, des te sneller takelt de afweer af. De afweer wordt uitgedrukt in het aantal CD4-cellen per kubieke millimeter bloed. CD4-cellen spelen een belangrijke rol bij de menselijke afweer. Bij mensen zonder hiv kan de CD4-waarde variëren van 450 tot 1600. De hiv-behandeling wordt bij voorkeur gestart bij een CD4-waarde van 350. Met het oog op de toekomstige gezondheid is het van belang om te starten op het moment dat hiv de afweer nog geen grote schade heeft berokkend. Een erg beschadigde afweer is moeilijker om weer op peil te krijgen. En er is in de toekomst een grotere kans op hart- en vaatziekten, ernstige nier- en leverschade en bepaalde kankers.

Als je CD4-waarde boven de 350 zit, kan worden gewacht met behandelen. Hoe vaak je bloed wordt gecontroleerd, hangt af van de hoogte van je CD4 en de snelheid waarmee de waarde daalt. De trend van je CD4-waarde wordt bewaakt. Dit geldt ook voor de viral load waarde. Als je viral load waarde hard stijgt en je CD4 waarde is nog boven de 350, zal je regelmatiger worden gecontroleerd.

Als je CD4-waarde onder de 350 ligt, wordt gestart met de behandeling. Mensen die ziekteverschijnselen hebben vanwege de lage afweer, krijgen ook medicatie om infecties te bestrijden. Alles is erop gericht om de afweer zo snel mogelijk op peil te krijgen. Een kleine toename van de CD4-waarde, kan al een groot effect hebben op de gezondheid.

De arts of hiv-consulent bepaalt welke combinatie van hiv-remmers wordt voorgeschreven. Als je niet geïnfecteerd bent met resistent virus, is er een ruime keuze uit diverse, effectieve combinaties. Het is mogelijk om een combinatie te kiezen die je één keer per dag hoeft te slikken. De arts let bij de keuze goed op de mogelijke bijwerkingen en het gemak waarmee je de pillen in kunt nemen. De combinatie moet goed bij jou passen. Dat bevordert de therapietrouw (zie hieronder). Als je hiv wel resistent is voor één of meerder remmers, zijn de keuzemogelijkheden (iets) meer beperkt. Als het virus resistent is voor (bijna) alle remmers, wordt zo mogelijk uitgeweken naar een combinatie waarvan het effect nog moet worden onderzocht.

Het is van het grootste belang dat je het dagelijks slikken van hiv-remmers volgens de voorschriften volhoudt. Dit wordt therapietrouw genoemd. Als je de regels niet volgt, krijgt hiv de kans om resistent te worden. Therapietrouw zijn betekent:

• >geen dosis vergeten;
• >per keer alle pillen innemen;
• >de pillen op tijd innemen;
• >voedingsregels volgen (op nuchtere maag of bij maaltijd slikken).

Het is goed om te weten dat 'op tijd' niet op de minuut aankomt. Meestal is er wel een uur speling of soms zelfs meer. Per combinatie verschillen de regels. De arts kan je hierover informeren. Bespreek ook wat je moet doen als je van de regels bent afgeweken. Als je op reis gaat naar een land met een groot tijdverschil, overleg je ook met je arts over hoe je je slikschema kunt inrichten.

Vaak treden bijwerkingen in het begin meer op omdat je lichaam nog moet wennen aan de medicijnen. Bespreek daarom met de arts wat hij of zij tegen de bijwerkingen kan doen. Vaak verdwijnen de klachten of worden minder ernstig in de loop van de tijd. Lees hierover meer onder Bijwerkingen.

Als je eenmaal bent gestart met hiv-remmers, wordt je regelmatig gecontroleerd. Over het algemeen is de viral load na drie tot zes maanden ondetecteerbaar, oftewel niet te meten. Elke zes maanden ga je voor controle naar je hiv-behandelaar. Je viral load-waarde wordt gemeten en je algehele gezondheid wordt gecontroleerd.

Als de viral load waarde niet daalt naar het onmeetbare niveau, wordt overgeschakeld naar een ander combinatie van hiv-remmers. Dit gebeurt ook als de viral load weer toeneemt in de loop van de tijd. Er wordt onderzocht voor welke hiv-remmer(s) het virus resistent is geworden. Dit bepaalt de keuze voor een nieuwe combinatie. Hoe vaker dit gebeurt, des te beperkter wordt de keuze voor bekende, effectieve combinaties. Zo mogelijk uitgeweken naar een combinatie waar het effect nog van moet worden onderzocht.

Als je merkt dat je het slikschema moeilijk vol kunt houden, neem je contact op met je arts. Dit kan het geval zijn als het slikschema niet past bij je dagelijkse routine. Of als bijwerkingen je dagelijkse functioneren in de weg staan. De arts of hiv-consulent zal bekijken of de bijwerkingen te behandelen zijn of kan je tips geven om het slikschema vol te houden. Als de bijwerkingen niet te behandelen zijn of het slikschema past niet, zijn er vaak genoeg mogelijkheden om andere combinaties te proberen.

De arts zal behalve de viral load en CD4-meting, ook andere onderzoeken doen. Het is van belang dat je algehele gezondheid goed blijft. Welke onderzoeken de arts uitvoert, hangt af van je algehele gezondheid, je leefstijl en de soort combinatie die je slikt.